Fatih Oktay Fotoğrafları: KOMMAGENE NEMRUT

NEMRUT KOMMAGENE

Doğu Terası

Kommagene:
Fırat ırmağının orta kısmının iki tarafında kalan bölge Kommagene olarak adlandırılmıştır. Kommagene isminin Geç Hitit dönemi Romalı tarihçilerin buraya Kummuh adının Yunanca söylenişinden türediği sanılmaktadır. Bölgeye Nemrut dense de Hz. İbrahim' ateş atan Nemrut ile bir ilgisi aslında yoktur ama Nemrut ismi kalınıtıarın bulunduğu dağa halk tarafından uydurulmuştur.

Kommagene bölgesi coğrafi yapı olarak 2000-2500 metreyi bulan dağlardan ve platolardan oluşmaktadır. Tepeye çıktığımızda Navigasyon cihazımız 2200 metreyi gösteriyordu. Bundan sonra da yaklaşık 200-300 metre tümülüse doğru yürümek durumundasınız.

Nemrut dağından Atatürk Barajını muhteşem bir görüntüyle sahip. Güneşin doğuşu ayrı bir güzellik.

Nemrut Dağındaki anıt mezarla ilgili olarak: anıtlar Nemrut dağı Arsamea ve Karakuş tümülüsü ile Adıyaman Ancoz, Arsameia Euphrates (Gerger) Çaputlu Ağa, Direk Kale Dolike, Kılafık Höyük, Selik, Sesönk, Selecuia ve Sofraz köyünü kapsar.

Nemrut dağındaki tümülüsün üç tarafında teras bulunmaktadır. Kuzey terasında heykel yoktur. Doğu ve Batı terasında vardır. Heykeller aynıdır.Doğu tersaında 5 tanrı heykeli var. Yanlarında birer aslan ve Kartal heykeli bulunmaktadır. Heykellerin önünde sunak bulunmaktadır. Heykellerin her iki yanında sunağa doğru kabartmalar var ama hepsi harap olmuş.Tanrı heykelleri ortlama 8-10 metre. Hepsi biir tahta otururmuş ama heykeller yıkılmış ve alt tarafa düşmüş. Tahtlar boş. En soldaki heykel Kommagene Tanrı Kralı 1. Antiokos'a ait. Kucağında krallık asası var. Pers başlığ taşıyan başı arkaya yuvarlanmış. Antiokos'un hemen yanında Kommagene'yi simgeleyen ve bu sebeple Kommagene denen Tanrıça heykeli var. Diğer adı Tike Talih Tanrıçası (Fortune). Heykelin sağ omuzunda kalan parçalardan elinde bereket boynuzu taşıdığı anlaşılmaktadır. Sağ elinde bir demet başak, üzüm, nar ve bazı meyveler bulunmaktadır. Çok aşınımış bir vaziyette. Ortada duran heykel Zeus. Sonraki Heykeller Apollon-Mitras-Helios- ve Hermes'e ait. son heykel Herakles.

Doğu terasında gündoğumu batı tersaında gün batımı inanılmaz muhteşem güzellikte. Burası bir ibadet yeridir. Kutsal alandır. 2000 yıl önce insanlar yaz kış sıcak soğuk, kar fırtına demeden her yıl iki kez burada tolanıp tanrı ve krallarına, atalarına ilahiler eşliğinde kurban kesip şenlikler yaparlarmış.

Heykeller içler acısı. Ülkemizin her yöresindeki bize ait olmayan kültürlere ve heykellere olan vurdum duymasızlığımız ve kinimiz burada da kendini göstermiş. Heykeller son derece korumasız. Üzerlerinde sigara söndürülmüş, üzerine çıkp resim çektirmeler vs. Fototoğraf çekilmesine izin verilmiyor. Hele profesyonel makinanız varsa dağın başında hemen başınızda nereden çıktığı belli olamayan insanlar çıkıyor ve engel olmaya çalışıyor. Ben sabah gittiğmden alaca karfanlıktan yararlanıp çektim. Gün ağardıktan sonra da eş-dost- arkadaşı karşıma alıp onları çekiyormuşum gibi yaptım. Gerekçe ise çok ilginç. Para. Kültür Bakanlığı çekimler için korkunç paralar istiyor. Bana birir gelip hangi reklam için fototğraf çektiğimi sordu. Niye dediğimde ücretli dedi.

Bölgeye Malatya üzerinden gitmek çok kolay ve yakın. Malatya'dan 75 km'lik bir yol var. Yol bozuk. Bölgedeki bir kaç otel rant sağlayacağım diye yolun yapılmasına karşı çıkıyorlar ve yaptırmıyorlar. Bölge halkıda bu konuya vakıf kime sorsanız bundan şikayetçi.

Adıyaman üzerinden giderseniz Ulaşım son derece güç. Ben Malatya olmama rağmen Adıyaman üzerinden gittim ve 250 km yol gitmek durmunda kaldım. Adıyamandan Kahta istikametine giderken tek bir levha göremiyorsunuz. Yöresel girirşimcilerle yörede bulunan bir kaç otelin rant kavgasından kaynaklanıyor ve yol işaretleri yok ediliyor. Amaç otellerin turlarına yönlendirmek. Bir turla gitmiyorsanız yöre insanlarına her şeyi sorun. Size gezilmesi gereken bir ton yer daha söyleyeceklerdir. Vaktiniz varsa hepsini gezin. Kommagene kültürünü anlamak için buraları da görmek gerek.

Kahta'dan sonra Karadut Köyü istikametine gidin. Sabah gigdiyorsanız sabah mevsimine göre güneşin doğmasından 1 saat önce orada olacak şekilde yola çıkın. Karadut köyü girirşinde küçücük bir restoranda kahvaltınızı yapın. Sonra tepeye kadar bir 10 km.lik yolunuz daha var. Yanınıza battaniye bulundurun yoksa donarsınız. Hoş olmasada girişte 5-6 TL ye kiralayablilirsiniz.

Buradan Arsameia ören yörüne gitmeniz gerek. Dönüşte seçtğiniz yola göre 10-15 km. uzaklıkta. Arsameia'da ilginç bir yer ve yer altı mağaralarından Nemrut dağına bağlantı olduğu söyleniyor. Mağaralar 3-5 basamaktan sonra ürkütücü. Girmek cesaret ister.

Buradan Cendere Köprüsünü sorun ve oraya gidin oradan da Karakuş tümülüsüne gidin. Nemrut Arsameia ve Karakuş tümülüsü bir üçgendir.

Arsameia Antik Kenti (MÖ 1YY)

Antik Kent MÖ.3yy'da Kommagene soyundan Arsames tarafından kurulmuştur. Helenistik, Roma ve Ortaçağ döneminde kullanılmıştır. Tepenin en üst kısmında Kral Mithritades Kallinikos'a ait (MÖ.69-62) kült mezarı ve saray kalıntısı bulunmaktadır. Burası ülkenin yazlık yönetim merkezi olarfak da kullanılmıştır. Ayrıca alanda Mithras ve Kral I.Antiochos ile (MÖ. 62-32) Herakles'in tokalaşma kabartması, Kült Yazıtı ve merdivenli kaya odaları bulunmaktadır.

ARSAMEIA RUINS (I.Century BC.)

The antique city was set up by a member of Commagene family Arsames in the III. century. It had been used during Hellenistic, Roman and the middle ages. On the summit of the hill cult grave of King Mithridates Kallinikos ( 69-62 BC.) and palace temains are available. Tis palace also had been used as the central management of the Country in summer months. Apart from these, God Mithras and relief showing King antiochos I shaking hands with Herakles, cult inscriptions, rocks rooms with stairs are situated.

Doğu Terası